
Kontakty z dzieckiem ustala sąd rejonowy (wydział rodzinny i nieletnich) właściwy dla miejsca zamieszkania dziecka. Postępowanie wszczyna wniosek o ustalenie kontaktów z dzieckiem, od którego pobiera się opłatę stałą w wysokości 100 zł. Już w tym piśmie warto zażądać zabezpieczenia kontaktów na czas trwania sprawy, ponieważ postępowanie może potrwać wiele miesięcy. Jeżeli natomiast drugi rodzic utrudnia spotkania mimo prawomocnego orzeczenia, sąd może nakazać mu zapłatę oznaczonej sumy pieniężnej za każde naruszenie.
Wniosek o ustalenie kontaktów – co w nim zawrzeć?
Prawo do kontaktów przysługuje niezależnie od władzy rodzicielskiej – nawet rodzic, któremu ją ograniczono, może domagać się uregulowania spotkań. Gdy rodzice nie potrafią porozumieć się co do ich harmonogramu, o sposobie utrzymywania kontaktów z dzieckiem rozstrzyga sąd opiekuńczy. Poprawnie sporządzony wniosek o ustalenie kontaktów z dzieckiem powinien zawierać:
- oznaczenie sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania dziecka;
- dane wnioskodawcy i uczestnika postępowania (drugiego rodzica) wraz z adresami i numerem PESEL wnioskodawcy;
- dane dziecka, którego dotyczy sprawa;
- dokładnie sformułowane żądanie – konkretne dni, godziny i miejsce spotkań, zasady odbierania i odwożenia dziecka, podział świąt, ferii i wakacji;
- wniosek o zabezpieczenie kontaktów na czas postępowania;
- uzasadnienie wraz z dowodami (zeznania świadków, korespondencja, dokumenty);
- załączniki: odpis aktu urodzenia dziecka, odpis wniosku dla uczestnika oraz potwierdzenie uiszczenia opłaty.
Im precyzyjniej zostanie wskazane żądanie, tym łatwiej będzie później egzekwować orzeczenie. Ogólnikowe sformułowania w praktyce prowadzą do kolejnych sporów.
Zabezpieczenie kontaktów na czas sprawy
Sprawa o ustalenie kontaktów z dzieckiem rzadko kończy się na pierwszej rozprawie, dlatego ustawodawca przewidział możliwość tymczasowego uregulowania spotkań. Na wniosek rodzica sąd wydaje postanowienie o zabezpieczeniu, które określa, jak kontakty mają przebiegać do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. Takie postanowienie jest wykonalne od razu, więc rodzic nie musi czekać miesiącami na spotkania z dzieckiem. Żądanie zabezpieczenia zgłoszone w samym wniosku inicjującym sprawę nie podlega dodatkowej opłacie; składane później jako odrębne pismo wymaga uiszczenia kwoty 100 zł.
Jakie kontakty ustala sąd?
Kontakty obejmują przede wszystkim osobiste spotkania – w miejscu zamieszkania dziecka lub poza nim, z noclegami albo bez nich, a także wspólne spędzanie części świąt, ferii i wakacji. Sąd może również uregulować porozumiewanie się na odległość: rozmowy telefoniczne i wideorozmowy. Rozstrzygając, kieruje się dobrem dziecka, jego wiekiem, dotychczasową więzią z rodzicem oraz rozsądnymi życzeniami małoletniego. W sytuacjach budzących wątpliwości spotkania mogą odbywać się w obecności drugiego rodzica lub kuratora sądowego.
Utrudnianie kontaktów – jak reagować?
Utrudnianie kontaktów z dzieckiem – odwoływanie spotkań pod błahym pretekstem, niewydawanie dziecka czy nastawianie go przeciwko drugiemu rodzicowi – podlega sankcjom finansowym. Procedura jest dwuetapowa. Najpierw sąd opiekuńczy, na wniosek uprawnionego, zagraża rodzicowi naruszającemu orzeczenie nakazaniem zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej za każde naruszenie. Jeżeli to nie skutkuje zmianą zachowania, w drugim etapie nakazuje zapłatę tej sumy na rzecz rodzica pozbawionego kontaktów. Warto dokumentować każdą sytuację: zachowywać wiadomości, notować daty i okoliczności odwołanych spotkań. Uporczywe utrudnianie kontaktów może też uzasadniać ograniczenie władzy rodzicielskiej. Jeśli potrzebujesz wsparcia w takiej sprawie, skorzystaj z pomocy naszej kancelarii w zakresie prawa rodzinnego.
FAQ
Ile kosztuje wniosek o ustalenie kontaktów?
+Opłata sądowa jest stała i wynosi 100 zł. Do tego mogą dojść koszty opinii biegłych (gdy sąd ją zleci) oraz wynagrodzenie pełnomocnika, jeżeli korzystasz z pomocy adwokata.
Czy dziadkowie mogą wnioskować o kontakty?
+Tak. Przepisy o kontaktach stosuje się odpowiednio do dziadków, rodzeństwa i innych osób, które przez dłuższy czas sprawowały pieczę nad dzieckiem. Dziadkowie składają wniosek o ustalenie kontaktów z dzieckiem na takich samych zasadach jak rodzic.
Czy dziecko decyduje o kontaktach?
+Nie, decyzję podejmuje sąd. Jeżeli jednak rozwój umysłowy i stopień dojrzałości dziecka na to pozwalają, sąd wysłucha dziecka i uwzględni jego rozsądne życzenia. Im starsze i dojrzalsze dziecko, tym większy wpływ na rozstrzygnięcie ma jego stanowisko.
Co, jeśli drugi rodzic nie wydaje dziecka?
+Złóż wniosek o zagrożenie nakazaniem zapłaty, a po kolejnych naruszeniach – o nakazanie zapłaty za każde z nich. Możesz również żądać zwrotu wydatków poniesionych w związku z niedoszłym kontaktem, na przykład kosztów dojazdu.
Ile trwa sprawa o kontakty?
+Zwykle od kilku miesięcy do roku, zależnie od stopnia konfliktu i potrzeby dopuszczenia opinii biegłych. Dzięki zabezpieczeniu kontakty są możliwe już w trakcie postępowania.