Najważniejsze informacje: oszustwo (art. 286 §1 Kodeksu karnego) to doprowadzenie innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez wprowadzenie w błąd – grozi za nie kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat. Oszustwo kredytowe (art. 297 KK), czyli wyłudzenie kredytu na podstawie fałszywych dokumentów lub oświadczeń, zagrożone jest karą od 3 miesięcy do 5 lat. Kancelaria w Bydgoszczy reprezentuje zarówno pokrzywdzonych, jak i osoby oskarżone o te przestępstwa.
W ostatnich latach szybko rośnie liczba ofiar oszustów finansowych – przestępców podających się za maklerów czy doradców finansowych, którzy podstępem zachęcają ofiary do niekorzystnego rozporządzenia pieniędzmi, a następnie przejmują ich środki. Osobną kategorią są oszustwo kredytowe. Polegają one na świadomym wprowadzeniu w błąd banku w celu uzyskania kredytu lub pożyczki.
Oszustwo kredytowe
Oszustwo kredytowe to czyn opisany w art. 297 Kodeksu karnego. Wyłudzenie kredytu – bo pod taką nazwą funkcjonuje to przestępstwo – polega na celowym wprowadzeniu w błąd instytucji finansowej poprzez przedłożenie fałszywych lub nierzetelnych dokumentów i oświadczeń dotyczących zdolności kredytowej. Celem oszustwa jest otrzymanie kredytu pomimo braku spełnienia wymogów do jego uzyskania.
Nie trzeba fabrykować dokumentów, by dokonać tego przestępstwa. Zatajanie niektórych faktów czy podanie niepełnych informacji (np. na temat liczby dzieci) również spełnia przesłanki do uznania czynu za oszustwo kredytowe.
Osoba podejmująca takie działania musi mieć świadomość, że popełnia przestępstwo już z chwilą przedłożenia pierwszego sfałszowanego dokumentu albo podania nieprawdziwych informacji. Do postawienia zarzutów nie jest wymagane, aby bank lub inna instytucja finansowa wypłaciły mu pieniądze.
Co grozi za wyłudzenie kredytu?
Za wyłudzenie kredytu grozi kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Jeśli sprawca dobrowolnie zapobiegnie wykorzystaniu uzyskanego wsparcia finansowego lub zaspokoi roszczenia pokrzywdzonego przed wszczęciem postępowania karnego, może uniknąć kary.
Czy osoba oskarżona o wyłudzenie może się bronić, przekonując, że niezależnie od swojej sytuacji finansowej (która w rzeczywistości wygląda inaczej, niż wynika z przedłożonych dokumentów) chciała terminowo regulować raty? Nie, nie stanowi to okoliczności łagodzącej. Kara za wyłudzenie kredytu nie jest zależna od tego, czy próba uzyskania finansowania w taki sposób okaże się skuteczna i jakimi pobudkami kierował się sprawca.
Oszustwa finansowe
Oszustwa finansowe to szeroka kategoria przestępstw, których wspólnym mianownikiem jest to, że przestępca podaje się za kogoś innego i zachęca ofiarę do niekorzystnego rozporządzenia pieniędzmi, po czym je przejmuje. O tego typu przestępstwach regularnie donoszą media: ofiara odbiera telefon od rzekomego doradcy finansowego czy maklera, który zachęca ją do zainwestowania oszczędności. Świadczy bezpłatne doradztwo, zachęca do kupowania wskazanych przez siebie produktów finansowych, a finalnie doprowadza do tego, że ofiara przelewa pieniądze na rachunek bankowy, do którego dostęp mają przestępcy. Z tą chwilą kontakt z „doradcą” się urywa, a „inwestorowi” z reguły jeszcze trochę czasu zajmuje zrozumienie, że padł ofiarą przestępstwa.
Niestety ustalenie sprawców tego rodzaju oszustw jest trudne, bo to profesjonaliści, którzy potrafią się doskonale kamuflować. Z tego powodu osoby, które zostały przez nich pokrzywdzone, jak najszybciej powinny zgłosić ten fakt policji, a następnie ustanowić pełnomocnika, który zadba o to, by ich prawa w postępowaniu były w maksymalnym stopniu chronione.
Oszustwa finansowe, oszustwa kredytowe – pomoc adwokata
Kancelaria adwokacka Leszka Pankowskiego w Bydgoszczy zachęca do kontaktu osoby, które padły ofiarą oszustw finansowych. Zadaniem, które ma adwokat Bydgoszcz, jest zabezpieczenie Państwa interesów, by organy ścigania nie umorzyły sprawy z powodu braku dowodów.
Świadczymy również usługi na rzecz klientów oskarżonych o oszustwo kredytowe. Nasza kancelaria specjalizuje się w zagadnieniach, które obejmuje prawo karne, i ma na koncie wiele korzystnych rozstrzygnięć.
Podstawa prawna i koszty
- Oszustwo – art. 286 §1 KK: pozbawienie wolności od 6 miesięcy do 8 lat
- Wypadek mniejszej wagi – art. 286 §3 KK: grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do 2 lat
- Oszustwo kredytowe (wyłudzenie kredytu) – art. 297 KK: pozbawienie wolności od 3 miesięcy do 5 lat
- Czynny żal – dobrowolne zapobieżenie wykorzystaniu wsparcia lub zaspokojenie roszczeń przed wszczęciem postępowania może pozwolić uniknąć kary (art. 297 §3 KK)
- Zgłoszenie – zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na Policji lub w prokuraturze; warto ustanowić pełnomocnika
- Odpowiedzialność powstaje już z chwilą przedłożenia pierwszego fałszywego dokumentu – wypłata środków nie jest warunkiem karalności
Najczęściej zadawane pytania
Odpowiedzi na najważniejsze pytania dotyczące oszustw finansowych i kredytowych
Czym jest oszustwo finansowe?
+Oszustwo finansowe (art. 286 § 1 Kodeksu karnego) to doprowadzenie innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem przez wprowadzenie jej w błąd. Typowy schemat to podszywanie się pod doradcę finansowego lub maklera, który namawia ofiarę do „inwestycji”, a po przelaniu środków urywa kontakt. Sprawcy tego typu przestępstw są trudni do ustalenia, dlatego pokrzywdzony powinien jak najszybciej zgłosić sprawę Policji i ustanowić pełnomocnika.
Na czym polega oszustwo kredytowe?
+Oszustwo kredytowe to czyn z art. 297 Kodeksu karnego, potocznie zwany wyłudzeniem kredytu. Polega na celowym wprowadzeniu w błąd instytucji finansowej przez przedłożenie fałszywych lub nierzetelnych dokumentów i oświadczeń dotyczących zdolności kredytowej, w celu uzyskania kredytu lub pożyczki mimo braku spełnienia wymogów. Przestępstwem jest także zatajenie istotnych faktów lub podanie niepełnych informacji – nie trzeba fabrykować dokumentów.
Jaka kara grozi za oszustwo, a jaka za wyłudzenie kredytu?
+Za oszustwo z art. 286 § 1 KK grozi kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat. W wypadku mniejszej wagi (art. 286 § 3 KK) sąd może orzec grzywnę, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do 2 lat. Za wyłudzenie kredytu (art. 297 KK) grozi kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.
Czy można uniknąć kary za oszustwo kredytowe?
+Tak. Jeśli sprawca dobrowolnie zapobiegnie wykorzystaniu uzyskanego wsparcia finansowego albo zaspokoi roszczenia pokrzywdzonego przed wszczęciem postępowania karnego, może uniknąć kary (czynny żal – art. 297 § 3 KK). Nie stanowi natomiast okoliczności łagodzącej zamiar terminowego spłacania rat – karalność nie zależy od tego, czy wyłudzenie się powiodło ani od pobudek sprawcy.
Co zrobić, gdy padłem ofiarą oszustwa finansowego?
+Należy jak najszybciej zgłosić sprawę Policji lub prokuraturze, ponieważ ustalenie sprawców bywa trudne – to często profesjonaliści, którzy potrafią się kamuflować. Warto zabezpieczyć wszystkie dowody (korespondencję, potwierdzenia przelewów, dane kontaktowe rzekomego doradcy) i ustanowić pełnomocnika, który zadba o maksymalną ochronę praw pokrzywdzonego w toku postępowania i o to, by sprawa nie została umorzona z powodu braku dowodów.
Czy oskarżony o oszustwo kredytowe może się bronić?
+Tak. Kancelaria świadczy usługi także na rzecz osób oskarżonych o oszustwo kredytowe. Obrona opiera się na analizie dokumentacji, ustaleniu zamiaru sprawcy oraz okoliczności złożenia wniosku kredytowego. W wielu sprawach możliwe jest wykazanie braku znamion przestępstwa lub skorzystanie z instytucji czynnego żalu. Każdą sprawę analizujemy indywidualnie i opracowujemy odpowiednią strategię procesową.
Autor i weryfikacja merytoryczna: adwokat Leszek Pankowski, Kancelaria Adwokacka w Bydgoszczy (ul. Długa 48/3, 85-034 Bydgoszcz). Adwokat prowadzi sprawy z zakresu spraw o oszustwa finansowe i kredytowe na terenie Bydgoszczy i województwa kujawsko-pomorskiego.
Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie skontaktuj się z kancelarią: +48 601 718 188, kancelaria@adwokat-pankowski.pl.
Ostatnia aktualizacja: lipiec 2026.